Winterklaar maken van je Gardena bewateringssysteem leidingen legen

Portret van Willem de Vries, ervaren kweker van balkonplanten in bloembakken.
Willem de Vries
Ervaren kweker en plantenexpert adviceur
Bewateringssysteem tuin · 2026-02-15 · 6 min leestijd
De dagen worden korter, de bladeren vallen en de vorst komt eraan. Voor tuinliefhebbers betekent dit één ding: tijd om de boel winterklaar te maken. Terwijl je de border nog even mooi afdraait, is er één cruciale taak die je niet mag vergeten: het leegmaken van je Gardena bewateringssysteem. Water in leidingen dat bevriest, zorgt voor barsten en een hoop ellende in het voorjaar. Maar geen paniek. Met een slimme aanpak en de juiste stappen van Gardena, winterklaar maken van je bewateringssysteem is zo gebeurd. We duiken in de kunst van het leeg laten lopen van je leidingen zonder hoofdpijn.

Waarom leidingen legen essentieel is

Iedereen die weleens een gesprongen waterslang heeft gezien, weet genoeg. Water zet uit bij vorst. Zit er nog vocht in de leidingen, sproeikoppen of kranen? Dan barst de boel. Gardena heeft slimme systemen bedacht om dit te voorkomen, maar die werken alleen als je ze op tijd activeert. Het gaat hier niet alleen om de hoofdkraan dichtdraaien. Je moet het systeem actief leeglopen. Dat voorkomt dure reparaties en zorgt ervoor dat je in maart direct weer aan de slag kunt zonder defecten te checken.

De basis: wat heb je nodig?

Je hebt niet veel nodig voor deze klus. Een Gardena systeem bestaat vaak uit leidingen, verdelers, slanghaspels en accessoires. Belangrijkste gereedschap is je hoofdkraan en eventueel een speciale ontluchtingsplug of aftapkraan. Heb je een Gardena Micro-Drip-System of een klassieke tuinslang met verdelers? De principes zijn vergelijkbaar, maar de uitvoering verschilt licht. Zorg dat je weet welk systeem je hebt liggen.

Stap 1: De hoofdkraan dichtdraaien

De eerste stap is simpel: stop de watertoevoer. Draai de hoofdkraan dicht. Als je een tuinberegeningscomputer hebt, kun je die ook uitzetten of de stroom eraf halen. Nu zit er nog wel water in de leidingen. Dat water moet eruit. Als je nu niets doet, loop je risico op vorstschade. Dus, door naar de volgende stap: het leeg laten lopen van de leidingen.

Stap 2: Leidingen legen via de laagste punten

Water zoekt altijd het laagste punt. Gebruik dit in je voordeel. Controleer waar in je systeem de laagste aftappunten zitten. Vaak zijn dit de buitenkranen of de verdelers die laag hangen. Open deze kranen of ontlucht ze. Door de zwaartekracht loopt het water uit de leidingen. Bij Gardena systemen met een verdelersysteem kun je vaak de verdelers openzetten zodat het water wegloopt. Let op: als je leidingen in de grond liggen, is het lastiger om ze volledig leeg te krijgen door alleen zwaartekracht. Hier komt de speciale Gardena ontluchtingsplug of het gebruik van perslucht om de hoek kijken.

Stap 3: Gebruik de Gardena ontluchtingsplug

Gardena heeft een speciale ontluchtingsplug ontwikkeld voor hun systemen. Dit is een handig klein onderdeel dat je op de verdelers of leidingen kunt aansluiten. Door de plug te openen, laat je lucht in de leidingen stromen en wordt het water eruit gedrukt. Dit werkt vooral goed bij leidingen die niet volledig horizontaal liggen. Als je een Gardena verdelersysteem hebt, sluit je de ontluchtingsplug aan op het laagste punt. Draai de kraan open en laat de lucht zijn werk doen. Het water stroomt eruit via de openstaande kranen. Dit is de meest betrouwbare manier om je leidingen volledig leeg te krijgen.

Stap 4: Leidingen leggen met perslucht (voor de gevorderde)

Heb je een uitgebreid systeem met leidingen die diep onder de grond liggen? Dan is zwaartekracht alleen niet genoeg. Gebruik dan perslucht. Dit klinkt ingewikkeld, maar met de juiste accessoires van Gardena is het te doen. Sluit een fietspomp of compressor aan op de ontluchtingsplug of het aftappunt. Blaas de leidingen door totdat er geen water meer uitkomt. Let op: gebruik niet te veel druk om de leidingen niet te beschadigen. Gardena raadt een druk van maximaal 6 bar aan. Dit is een veilige manier om ook de verste uithoeken van je systeem leeg te blazen.

Stap 5: Slanghaspels en sproeikoppen

Vergeet de losse onderdelen niet. Haal de tuinslang van de haspel en leg deze leeg in de schuur. Controleer of de sproeikoppen en vernevelaars leeg zijn. Sommige Gardena sproeikoppen hebben een aftapfunctie. Draai ze open en laat het water eruit lopen. Bewaar ze vorstvrij. Ook de slanghaspel zelf: als die buiten blijft hangen, kan het water in de koppelingen bevriezen. Haal de slang dus van de muur en leg hem op een vorstvrije plek.

Stap 6: Controleer de hoofdkraan en de watercomputer

Nadat alles leeg is, controleer je nog even de hoofdkraan. Zorg dat deze goed dicht is. Als je een Gardena watercomputer hebt, haal je de batterijen eruit of zet je deze op stand ‘uit’. Dit voorkomt onnodig energieverbruik en slijtage. Bewaar de computer binnen, want extreme kou kan de elektronica aantasten.

Veelvoorkomende fouten bij het winterklaar maken

Een veelgemaakte fout is het vergeten van aftappunten. Controleer altijd of er nog ergens een kraan openstaat. Ook het vergeten van de ontluchtingsplug is een pijnpunt. Zonder lucht in de leidingen blijft er water staan. Een andere fout: de slanghaspel buiten laten hangen. Doe dit niet. Haal alles binnen. Tot slot: controleer of er nog water in de verdelers zit. Open ze even en laat ze leeglopen.

Onderhoudsstips voor de winter

Nu je systeem leeg is, is het verstandig om ook even het onderhoud te doen. Maak de sproeikoppen schoon met een zachte borstel. Controleer of er geen scheurtjes in de slangen zitten. Als je een Gardena verdelersysteem hebt, controleer dan de pakkingen. Vervang deze indien nodig. Zo ben je in het voorjaar direct weer klaar om te sproeien.

Conclusie

Het winterklaar maken van je Gardena bewateringssysteem is geen rocket science. Met de hoofdkraan dicht, de laagste punten open en eventueel een ontluchtingsplug of perslucht, ben je er zo. Het scheelt je een hoop schade en geld. Dus pak je agenda, plan een uurtje in en ga aan de slag. Je tuin verdient het om in het voorjaar weer fris van start te gaan.

FAQ

Moet ik mijn Gardena leidingen ook leegblazen als ze in de grond liggen?
Ja, zeker. Als de leidingen diep liggen, loopt het water niet altijd volledig weg door zwaartekracht.

Gebruik dan de ontluchtingsplug of perslucht om ze echt leeg te krijgen, zeker als je ook een Gardena Micro Drip systeem aanlegt voor je borders.

Kan ik de Gardena ontluchtingsplug ook gebruiken bij andere merken?
De plug is specifiek voor Gardena systemen, maar het principe werkt overal. Voor andere merken kun je vergelijkbare ontluchtingsaccessoires vinden. Hoe vaak moet ik mijn systeem leegmaken?
Elk jaar, voordat de vorst intreedt. Doe je dit niet, loop je risico op gesprongen leidingen en dure reparaties. Vergeet ook niet om je Gardena verzonken sproeier goed te onderhouden voor een mooi gazon.

Portret van Willem de Vries, ervaren kweker van balkonplanten in bloembakken.
Over Willem de Vries

Willem de Vries helpt je met passie de mooiste bloembakken te vinden.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Bewateringssysteem tuin
Ga naar overzicht →